Om rapporten

Rapportnummer 27/2020
Dato 30.6.2020
Rapporten KOSTRA-landbruk for 2019 (PDF)

Sammendrag

Jordvernmålet nådd for tredje året på rad

Med unntak av 2018 har talet på omdisponering av dyrka jord til andre formål enn landbruk aldri vore lågare enn det var i 2019 (figur). Det betyr at jordvernmålet om maksimalt 4 000 dekar dyrka jord omdisponert til andre formål enn landbruk blei nådd for tredje året på rad. Som for tidlegare år var samferdsel og bustader dei arealformåla det blei omdisponert mest til. Det var kommunane i Rogaland og Trøndelag som omdisponerte mest dyrka jord i 2019.

Rekord i godkjend areal for nydyrking

Også for nydyrking var 2019 eit rekordår. Ikkje sidan KOSTRA-rapporteringa starta i 2005 har det vore godkjend så mykje areal for nydyrking. Nesten 30 000 dekar blei godkjend i 2019.

Kommunane behandlar færre saker etter jordlova – nesten uforandra for konsesjonslova

Både talet på omdisponeringssaker og delingssaker etter jordlova var no i 2019 på det lågaste nivået sidan 2005. Over år er tendensen at kommunane behandlar færre og færre slike saker. For saksbehandling etter konsesjonslova er talet på sakar ganske stabilt samanlikna med tala for åra før.

Forslag til forbetringar

Landbruksdirektoratet foreslår fleire tiltak for å betre kvaliteten i KOSTRA-rapporteringa og redusere omfanget av omdisponering av dyrka og dyrkbar jord:

  • Vurdere endringar i korleis kvalitetssikringa av KOSTRA-tala blir gjennomført.
  • Endre verkeområdet til jordlova §§ 9 og 12 slik at omdisponering av jordbruksareal berre kan skje gjennom behandling etter jordlova eller ved utarbeiding av reguleringsplan.
  • Skissere kva for moglegheiter det finst for å gjere analyser av omfanget av areal som kan nyttast til nydyrking, men som likevel ikkje er kartlagt som dyrkbar jord.
  • Gjere ein gjennomgang av KOSTRA-skjemaet slik at spørsmåla om nullgrenseforskrift blir enklare å forstå.